Bệnh bạch hầu là một bệnh nhiễm trùng gây ra bởi vi khuẩn bạch hầu (tên khoa học là Corynebacterium diptheriae). Bệnh lây qua đường hô hấp do tiếp xúc với người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Bệnh còn có thể lây do tiếp xúc với những đồ vật có dính chất bài tiết của người bị nhiễm vi khuẩn bạch hầu.

Bệnh bạch hầu thường xuất hiện trong những tháng lạnh ở vùng ôn đới (những nơi có nhiệt độ trung bình năm từ 20°C). Bệnh có tính mùa, thường tản phát, có thể phát triển thành dịch nhanh nhất là ở trẻ dưới 15 tuổi chưa được gây miễn dịch đầy đủ.

Tại Việt Nam, bệnh bạch hầu lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1985 với tỷ lệ mắc là 3,95/100.000 dân. Nhờ thực hiện tốt Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia nên vào năm 2000 tỷ lệ mắc chỉ còn 0,14/100.000 dân. Tuy nhiên, bệnh bạch hầu đã bùng phát trở lại trong thời gian gần đây. Tính đến ngày 08/07/2020, nước ta ghi nhận 68 trường hợp dương tính, tập trung tại 4 tỉnh Tây Nguyên: Đắk Nông 27 ca, Kon Tum 24 ca, Gia Lai 16 ca, Đắc Lắk 01 ca. Trong số đó có 03 trường hợp tử vong. Các bệnh nhân nhập viện đều trong tình trạng sốt, ho, đau họng… nhanh chóng rơi vào tình trạng nguy cấp với biến chứng tim, dẫn đến tử vong, những người này đều là trẻ em và người lớn chưa được tiêm ngừa.

Điều đáng quan tâm hiện nay là đã có vaccine phòng bệnh và thuốc kháng sinh điều trị đặc hiệu, nhưng tỷ lệ tử vong do bệnh bạch hầu tại khu vực Tây Nguyên vẫn khá cao, chiếm gần 6%. Trong đó, tỷ lệ bệnh nhân là người dân tộc thiểu số chiếm tới 90%. Theo ông Đặng Quang Tấn, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: “Đa số các trường hợp mắc bệnh không được tiêm vaccine phòng bệnh bạch hầu đủ mũi, đúng lịch. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ có xác minh chỉ khoảng 6%”. Một phần còn do đồng bào dân tộc thiểu số ở đây ít biết tiếng Kinh, sống phân tán nên công tác truyền thông y tế chưa thực sự hiệu quả.

Bạch hầu là bệnh có khả năng lây lan nhanh, tỉ lệ tử vong tương đối cao nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, một số người thường nhầm lẫn các biểu hiện của bệnh bạch hầu với viêm họng, viêm amidan. Sự nhầm lẫn này dẫn đến phát hiện bệnh muộn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, nguy cơ cao lây nhiễm ra cộng đồng. Chúng ta có thể phân biệt triệu chứng của hai bệnh này như thế nào?

Bạch hầu:

  • Sốt nhẹ
  • Họng đỏ, nuốt đau
  • Lớp màng viêm (giả mạc) ở vùng hầu họng, lúc đầu có màu trắng ngà, sau đó có màu vàng nhạt, rất dai, khó bóc tách. Nếu cố tình lấy giả mạc ra sẽ gây chảy máu.
  • Vùng niêm mạc xung quanh giả mạc bị sung huyết.
  • Ho kèm theo khó thở, khan tiếng.
  • Đặc biệt có biểu hiện nhiễm độc, da tái xanh, người bệnh mệt mỏi, li bì, chán ăn, nổi hạch ở dưới hàm làm sưng tấy vùng cổ .

Viêm họng, viêm amidan:

  • Sốt cao khoảng 39-40 độ C
  • Cảm giác khô, rát, nóng ở trong họng, nhất là thành bên họng vị trí amiđan, đau nhói lên tai, đau tăng lên rõ rệt khi nuốt, khi ho.
  • Amiđan sưng to và đỏ, có khi gần sát nhau ở đường giữa.
  • Ho từng cơn, ho khan hoặc ho có đờm nhầy, giọng khàn nhẹ.
  • Đôi khi ở họng có lớp màng viêm (giả mạc) mủ, dai, dễ bóc tách ra khỏi niêm mạc, không chảy máu.

Bạch hầu là bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp, lây lan nhanh và để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong. Tuy nhiên, đây là bệnh mà chúng ta có thể chủ động phòng ngừa được. Vậy, chúng ta cần làm gì để phòng ngừa bệnh bạch hầu và các biến chứng do bệnh bạch hầu gây ra?

  • Khi có dấu hiệu mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh, phải tự cách ly và đến các cơ sở y tế để khám, điều trị kịp thời.
  • Đưa trẻ đi tiêm vaccine phối hợp có thành phần phòng bệnh bạch hầu (vaccine DPT-VGB-Hib) đầy đủ, đúng lịch. Lịch tiêm vaccine DPT-VGB-Hib: tiêm khi trẻ đủ 2, 3, 4 và 18 tháng tuổi.
  • Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ vệ sinh mũi họng và vệ sinh thân thể hằng ngày.
  • Đảm bảo nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ, có đủ ánh sáng.

Như vậy, sau những kiến thức mà YPMV cung cấp, chúng ta đã có cái nhìn tổng quan về bệnh bạch hầu cũng như các biện pháp tự bảo vệ bản thân và gia đình. Mỗi cá nhân trong cộng đồng hãy trở thành một “tuyên truyền viên” góp phần ngăn chặn sự lây lan và bùng phát của bệnh bạch hầu.

Nguồn: Bộ Y tế
————————————————————

📬Liên hệ truyền thông y tế:
Fanpage: https://www.facebook.com/YoungPreventiveMedicineinVietnam/
Hỗ trợ liên hệ: contact@ypmvn.com


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *