1. Y học gia đình và bác sĩ gia đình?


Y học gia đình là một chuyên ngành y học, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện, lồng ghép, phối hợp, dự phòng cho từng cá nhân và hộ gia đình và cộng đồng.

Bác sĩ gia đình là bác sĩ chuyên khoa y học gia đình, được đào tạo để khám và chữa bệnh ngoại trú, có nhiệm vụ chăm sóc liên tục cho người bệnh cũng như theo dõi sức khỏe cho cá nhân, hộ gia đình theo những nguyên tắc đặc thù của YHGĐ.

Lâu nay, khái niệm bác sỹ gia đình vẫn đang bị hiểu nhầm chỉ là bác sĩ đến khám bệnh tại nhà, nhưng thực chất, bác sĩ gia đình chính là tuyến khám bệnh đầu tiên, nơi theo dõi sức khỏe ban đầu, sàng lọc và chữa trị những bệnh thông thường.


2. Nguyên lý chính của YHGĐ là gì?


2.1. Chăm sóc liên tục

Y học gia đình xác định con người làm yếu tố trung tâm thay vì lấy bệnh tật làm trung tâm. YHGĐ phải được xây dựng dựa trên mối quan hệ lâu dài giữa bác sĩ và người bệnh, việc theo dõi sức khỏe cho một cá nhân, hộ gia đình gần như suốt đời, chứ không chỉ giới hạn trong thời kỳ bệnh nhân mắc một chứng bệnh nào đó.
Việc chăm sóc liên tục đòi hỏi phải có sự tiếp xúc, gặp gỡ giữa bệnh nhân và bác sĩ trong nhiều lần ốm đau. Cùng với việc liên tục chăm sóc, mối quan hệ lâu dài và đặc biệt là sự tin cậy lẫn nhau sẽ giúp cho việc theo dõi, chăm sóc và điều trị có hiệu quả tốt hơn rất nhiều. Tính liên tục có thể là nguyên tắc quan trọng nhất của ngành Y học gia đình.

2.2. Chăm sóc toàn diện

Y học gia đình giúp cung cấp lồng ghép dịch vụ nâng cao sức khỏe, dự phòng bệnh tật, điều trị bệnh, phục hồi chức năng và các hỗ trợ về thể chất, tâm lý và xã hội cho từng cá nhân. Y học gia đình giải quyết mối quan hệ liên quan giữa chứng bệnh (illness) và bệnh thực thể ( disease) và tích hợp các khía cạnh nhân văn, đạo đức trong mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân với việc đưa ra các quyết định lâm sàng.
Tính toàn diện ngụ ý rằng không chỉ xem xét bệnh nhân dưới góc độ y học mà còn phải xem xét cả về mặt xã hội và tâm lý nữa. Như vậy người thầy thuốc gia đình xem xét tổng thể các cá nhân trong khuôn khổ các nhu cầu tổng thể của họ. Người thầy thuốc gia đình xem xét tất cả các yếu tố này khi lập kế hoạch chẩn đoán và điều trị. Những người chăm sóc sức khỏe khác cũng tham gia vào việc chăm sóc bệnh nhân, nhưng thầy thuốc gia đình làm cho bệnh nhân tiếp cận được với chăm sóc.

2.3. Chăm sóc phối hợp

Thực hành Y học gia đình có thể giải quyết nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau trong lần tiếp xúc đầu tiên của người bệnh và bác sĩ gia đình những khi cần thiết, bác sĩ gia đình cũng đảm bảo chuyển bệnh nhân hợp lý và đúng lúc đến các chuyên khoa hoặc các chuyên gia y tế khác. Trong những trường hợp này, bác sĩ gia đình cũng cung cấp thông tin cho bệnh nhân của họ về các dịch vụ hiện có và cách sử dụng chúng tốt nhất, bác sĩ gia đình đóng vai trò điều phối các khuyến cáo và hỗ trợ mà bệnh nhân có được. Bác sĩ gia đình cũng hoạt động như một nhà quản lý y tế trong mối quan hệ với các nhà cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và xã hội khác, tư vấn cho bệnh nhân về những vấn đề sức khỏe.
Bác sĩ gia đình còn xác định những người cung ứng và các nguồn chăm sóc khác cần thiết để hỗ trợ cho việc chăm sóc chung cho bệnh nhân. Những nguồn này bao gồm các chuyên gia bên ngoài cũng như những cán bộ chuyên môn y tế khác bên trong phòng khám của bác sĩ gia đình. Hướng dẫn bệnh nhân tiếp cận với các hệ thống chăm sóc sức khỏe là trách nhiệm của thầy thuốc gia đình.

2.4. Chăm sóc hướng cộng đồng

Các vấn đề của bệnh nhân nên được xem xét trong bối cảnh cộng đồng mà họ sinh sống. Bác sĩ gia đình cần phải nhận thức được nhu cầu sức khỏe của người dân trong cộng đồng và phối hợp với các chuyên gia khác, các cơ quan từ những lĩnh vự khác cũng như sự giúp đỡ trong nội bộ nhóm để tạo ra những chuyển biến tích cực về y tế tại địa phương.
Nghề nghiệp, văn hóa và môi trường là những khía cạnh của cộng đồng tác động dến việc chăm sóc bệnh nhân. Sự hiểu biết về những bệnh nào hoặc những vấn đề sức khỏe nào có tỷ lệ mắc cao nhất trong cộng đồng sẽ ảnh hưởng đến những chẩn đoán của bác sĩ gia đình và giúp họ đưa ra những quyết định về việc giáo dục cộng đồng và cung ứng dịch vụ. Ngoài vai trò là công cụ chẩn đoán, cộng đồng còn là tác nhân trị liệu. Trong cộng đồng có nhiều nguồn mà bác sĩ gia đình có thể sử dụng để cung ứng chăm sóc tối ưu cho bệnh nhân.


3. Người dân có thể mong đợi gì ở Bác sĩ gia đình

  •  Bác sĩ gia đình sẽ quản lý toàn diện và liên tục các thông tin có liên quan đến sức khỏe của bạn và có thể của cả gia đình bạn.
  •  Là người bác sĩ mà bạn có thể tin cậy lâu dài và cảm thấy gần gũi mỗi khi tiếp xúc.
  •  Là người mà bạn sẽ nghĩ đến đầu tiên mỗi khi có nhu cầu giúp đỡ về một vấn đề sức khỏe hay tâm lý nào đó.
  •  Là người có thể đưa ra những lời khuyên phù hợp, giúp bạn bảo vệ và nâng cao sức khỏe.
  •  Là người chăm sóc sức khỏe cho bạn và gia đình bạn một cách toàn diện và liên tục.

Tổng hợp: ThS. Lê Ngọc Tân

YPMV – Huế

Thông Tin Tác Giả: DrHuynhDat

Trả lời